Zaštita biodiverziteta se sve više prepoznaje ne samo kao ekološka nužnost, već i kao ekonomski i bezbjednosni imperativ.
Autor: Impuls
Za ublažavanje klimatskih promjena i globalnog zagrijavanja, koje sve više izmiče kontroli, očuvanje prirode i biološke raznolikosti je najlogičniji put kojim trebamo ići.
Na Svetski dan biodiverziteta, koji se ove godine obilježava pod temom „Djelovanje lokalno za globalni uticaj“, EU ističe kako lokalne akcije širom Evrope pomažu da se globalne obaveze u vezi sa biodiverzitetom pretvore u konkretne rezultate za građane, zajednice i preduzeća.
-Zaštita i obnova prirode je takođe ekonomski imperativ. Svaki euro uložen u obnovu prirode može generisati između 4 i 38 eura ekonomskih koristi kroz zdravije ekosisteme, čistiju vodu, otporniju poljoprivredu i smanjenu štetu povezanu sa klimatskim promjenama, navode iz Evropske komisije.
Centar za životnu sredinu iz Banjaluke povodom Međunarodnog dana biodiverziteta, skreće pažnju na jedno od najčudesnijih, a istovremeno najnepoznatijih staništa Hercegovine, ali i uopšteno – kraške pećine.
-Ispod naizgled surove i kamenite površine krša krije se nevjerovatan svijet prilagođen vječnom mraku, tišini i specifičnim mikroklimatskim uslovima. Ti podzemni lavirinti dom su za brojne visoko specijalizovane vrste – od kojih mnoge i dalje čekaju da ih naučnici otkriju, navode iz ove organizacije.
Da su kraške pećine nepriznate riznice biodiverziteta otkrila nam je i biolog dr Iva Njunjić koja istražuje kraške pećine.
„Ja sam imala priliku da istražujem pećine zaista u mnogim zemljama na svetu, ali samo u ovim pećinama u Dabarskom polju sam videla pećinske zidove pune života, zaista, izuzetna je brojnost jedinki”, navela je ona.
-Upravo ta specijalizacija i izolovanost čine pećinski biodiverzitet izuzetno osjetljivim. Svaka, naoko mala promjena, onečišćenje podzemnih voda, izgradnja infrastrukture ili promjena vodotoka, može imati katastrofalne posljedice po cijele ekosisteme. Jedna od najvećih prijetnji pećinama Hercegovine danas dolazi upravo od projekta “Gornji horizonti”, kroz koji se provode značajni zahvati i izmjene vodnih režima na Nevesinjskom, Dabarskom, Fatničkom, Cerničkom i Gatačkom polju, kao i kompleksnoj podzemnoj mreži između njih. Bez adekvatnih studija uticaja na biodiverzitet i zaštitnih mjera (a upitno je da li su takve mjere moguće uzevši u obzir dimenzije radova), ovakvi projekti mogli bi nepovratno uništiti staništa i vrste koje još nismo adekvatno ni istražili. Stoga je ovogodišnja tema “Djeluj lokalno za globalni uticaj” više nego primjerena. Zaustavljanje gubitka prirode ne može se postići samo međunarodnim sporazumima – potrebni su konkretni, lokalni potezi. Očuvanje hercegovačkih pećina znači doprinos globalnom biodiverzitetu, navode iz Centra za životnu sredinu.
Entitetska ministarstva za ekologiju zajedno su se oglasili povodom Međunarodnog dana biodiverziteta
-Bosna i Hercegovina više ne može sebi priuštiti da svoju izuzetnu prirodu uzima zdravo za gotovo. Njene šume, rijeke, močvare, zemljište te biljni i životinjski svijet regulišu klimu, smanjuju rizike od katastrofa i podržavaju zajednice, poljoprivredu i turizam. Očuvanje biodiverziteta u Bosni i Hercegovini nije samo pitanje zaštite okoliša/životne sredine. Ono je dio ekonomske sigurnosti zemlje, javnog zdravlja, otpornosti i dugoročnog razvoja. Zaštićena područja širom Bosne i Hercegovine već pokazuju kako zaštita prirode, održivi turizam i lokalni razvoj mogu jačati jedni druge. Turizam, uz dobre primjere održivog turizma poput inicijative Via Dinarica, već značajno doprinosi ekonomiji i zaposlenosti u zemlji, ali veliki dio potencijala Bosne i Hercegovine za razvoj turizma zasnovanog na prirodi i dalje ostaje nedovoljno iskorišten. Ruralna područja i krajevi bogati biodiverzitetom mogu postati snažniji pokretači lokalne ekonomije, zelenih radnih mjesta i održivog razvoja, ali samo ako se razvoj planira odgovorno i ako se ekosistemi čuvaju umjesto da se degradiraju. Bosna i Hercegovina još uvijek ima priliku koju su mnoge zemlje već izgubile: priliku da sačuva veliki dio svog prirodnog bogatstva prije nego što šteta postane nepovratna. Ali taj prostor za djelovanje neće ostati otvoren zauvijek, navodi se između ostalog u zajedničkom pismu ministrice Nasihe Pozder, ministra Bojana Vipotnika i rezidentnog predstavnika UNDP-a Renaud Meyera.
Bosna i Hercegovina jedna je od najbogatijih zemalja Evrope po biološkoj raznolikosti. Da bismo zaštitili prirodu, a samim tim i zadržali visok stepen biodiverziteta, potrebno je kreirati više zaštićenih lokaliteta, jer tek 4,5% teritorije su zaštićena područja prirode.
Skupština Ujedinjenih nacija ustanovila je 22. maj Međunarodni dan biodiverziteta 2000. godine u cilju podizanja svijesti o značaju biološke raznovrsnosti i neophodnosti njenog očuvanja. Bosna i Hercegovina je ratifikovala Konvenciju o biodiverzitetu 4. oktobra 2002. godine.