Foto: Sophie N./ Unsplash
Nakon uspješno provedene procedure u skladu s Pravilnikom o sistemima kvaliteta za prehrambene proizvode, registrovana je oznaka podrijekla prehrambenog proizvoda „Romanijski med“, te je ovaj proizvod upisan u registar Agencije za sigurnost hrane Bosne i Hercegovine.
Romanijska regija odlikuje se specifičnim klimatskim, pedološkim i vegetacijskim uslovima (različita nadmorska visina, umjerena klima, bogata flora) koji omogućavaju proizvodnju meda visoke kvalitete. Ovo područje, koje obuhvata planinske predjele i šumske komplekse, karakterizira, pored umjerene klime i specifičan mikroklimatski uticaj, što doprinosi izvrsnim uslovima za medenje biljaka u proljetnom i ljetnom razdoblju.
U monografiji „Sokolac, od Ilira do današnjih dana“ navodi se da je, prema popisu iz 1895. godine, na području ove opštine bilo 279 pčelara i 1.706 košnica pčela. Na temelju višegodišnjeg iskustva i poznavanja lokalnih mikroklimatskih uslova, pčelari prilagođavaju raspored i lokaciju pčelinjaka, prate dinamiku cvjetanja livadnih biljaka i pojavu medljike u šumskim ekosistemima te pravovremeno razdvajaju livadski od šumskog meda kroz zasebna vrcanja.
Ovakav način rada omogućava očuvanje karakterističnih svojstava pojedinih tipova romanijskog meda, sprječava miješanje različitih paša i doprinosi stabilnosti kvalitete proizvoda. Znanje i iskustvo pčelara, prenošeno generacijama, predstavlja ključni element u očuvanju autentičnosti i prepoznatljivosti romanijskog meda.
Kvaliteta i autentičnost ogledaju se kroz specifična fizičko-hemijska svojstva i činjenicu da sadržaj vode u romanijskom medu ne prelazi 18%, što je značajno ispod zakonski dopuštenog maksimuma (20%) i ukazuje da je u pitanju zreo i stabilan med s niskim rizikom od fermentacije.
Vrijednosti HMF-a (hidrokismetilfurfurol) ne prelaze 25 mg/kg, što ukazuje da je riječ o svježem medu koji nije bio izložen visokim temperaturama (dozvoljeno zagrijavanje na maksimalno 40ᵒC prilikom dekristalizacije) i koji je zadržao sve specifičnosti flore definiranog područja, odnosno sva senzorna svojstva.
U skladu s proizvođačkom specifikacijom koju je izradilo Udruženje pčelara „Glasinac“ Sokolac, romanijski med stavljao bi se na tržište kao livadski med i kao šumski med čija fizičko-hemijska i senzorna svojstva odgovaraju specifikaciji. Svaki pojedini proizvođač proizvoda sa zaštićenim nazivom, odnosno korisnik oznake, kao i svaki sudionik u lancu proizvodnje, prerade i distribucije naveden u specifikaciji proizvoda “Romanijski med”, provodi postupak potvrđivanja usklađenosti sa specifikacijom proizvoda kod ovlaštenog tijela za ocjenjivanje usklađenosti, kazali su iz Agencije za sigurnost hrane BiH.