U pobjedi za prirodu prošle godine je u Evropi ponovo povezano više od 3.700 kilometar plovnih puteva, jer je rekordan broj brana uklonjen širom kontinenta.
Autor: Impuls
Izvještaj ekološke organizacije “Dam Removal Europe” otkriva da su prošle godine širom kontinenta uklonjene 603 riječne barijere – što je značajno više u odnosu na 542 uklonjene 2024. godine. Švedska je prednjačila sa 173 uklonjene barijere, a zatim slijede Finska (143) i Španija (109). Island i Makedonija su, u međuvremenu, uklonile svoje prve riječne barijere.
Prema izjveštaju, rekordna godina je 2025. godine, kada su rušitelji brana u Evropi ponovo povezali oko 3.700 kilometara plovnih puteva, poboljšavajući riječna staništa i ponovo otvarajući migratorne puteve za ribe.
Dobitci u biodiverzitetu su već prijavljeni na nekim mjestima, uključujući duž rijeke Di u sjevernom Velsu, gdje su gnijezda morskih paklara porasla otkako je uklonjena brana Eribstok.
Najdetaljnije dokumentovano uklanjanje brana do sada je duž rijeke Elva u državi Vašington. Između 2011. i 2014. godine, uklonjene su dvije brane izgrađene s početkom 20. vijeka. U roku od dvije i po godine, vratilo se osam anadromnih vrsta riba. Populacija pastrmke porasla je sa približno 3.000 na preko 25.000, prema studijama Američkog geološkog zavoda i NOAA Fisheries. Više od 4.000 kraljevskog lososa dokumentovano je u slivu do 2022. godine.
Mjeren u odnosu na širu sliku Evrope, napredak je podjednako značajan. Od 2020. do 2025. godine, godišnji broj uklanjanja porastao je sa otprilike 100 na 603. Od stupanja na snagu Uredbe EU o obnovi prirode 2024. godine, koja zahtijeva najmanje 25.000 kilometara slobodno tekuće rijeke do 2030. godine, jedna godina je povezala 3.740 kilometara. To čini 15 procenata ukupnog cilja.