 saopštila je da je klima na Zemlji van ravnoteže više neko ikad i da će brze i velike promj){kind=link}
Foto: Impuls
Svjetska meteorološka organizacija (WMO) saopštila je da je klima na Zemlji van ravnoteže više neko ikad i da će brze i velike promjene koje su se desile posljednjih nekoliko decenija imati štetne posljedice stotinama, ako ne i hiljadama godinama.
Posljednjih 11 godina (2015-2025) bile su najtoplije u istoriji mjerenja, a 2025. je bila druga ili treća najtoplija, sa prosječnom godišnjom temperaturom za 1,43 stepena iznad predindustrijskog perioda, potvrdila je WMO, prenosi Beta.
Ova agencija UN upozorava da se planeta suočava sa rekordnim energetskim disbalansom, a da više od 90 odsto viška toplote upijaju okeani.
“Zemljina klima je više van ravnoteže nego ikada u posmatranoj istoriji, jer koncentracije gasova s efektom staklene bašte kontinuirano zagrijava atmosferu i okeane i izaziva topljenje leda. Ove brze i velike promjene dogodile su se u roku od nekoliko decenija, ali će imati štetne posljedice stotinama, a potencijalno i hiljadama godina”, navodi se u izvještaju WMO o stanju klime koji je juče objavljen.
Generalni sekretar UN Antonio Gutereš izjavio je da je stanje globalne klime u vanrednom stanju i da se Zemlja gura van njenih granica.
“Svaki ključni klimatski indikator svijetli crveno. Čovječanstvo je upravo preživjelo jedanaest najtoplijih godina u istoriji. Kada se istorija ponovi jedanaest puta, to više nije slučajnost. To je poziv na djelovanje”, rekao je Gutereš.
Ovaj izvještaj je prvi put uključio energetski disbalans kao jedan od ključnih klimatskih indikatora.
WMO je saopštila da je neravnoteža u energiji na Zemlji najveća u posljednjih 65 godina, a da su okeani svake godine tokom posljednje dvije decenije apsorbovali oko 18 puta više energije nego što ljudi godišnje koriste.
U stabilnoj klimi, energija koja dolazi od sunca približno je jednaka količini energije koja izlazi iz Zemljinog sistema.
Međutim, koncetracije gasova s efektom staklene bašte koji zadržavaju toplotu, kao što su ugljen-dioksid, metan i azot-oksid, povećale su se na najviše nivoe u posljednjih 800.000 godina što je poremetilo tu ravnotežu.
Generalna sekretarka WMO Seleste Saulo izjavila je da ljudske aktivnosti sve više remete prirodnu ravnotežu i da će čovječanstvo s tim posljedicama živjeti stotinama i hiljadama godina.
“Naše vrijeme svakodnevno postaje ekstremnije. Toplotni talasi, šumski požari, suše, tropski cikloni, oluje i poplave su prošle godine izazvale hiljade smrtnih slučajeva, pogodile milione ljudi i nanijele milijarde ekonomskih gubitaka”, rekla je Saulo.
WMO je saopštila da zagrijavanje atmosfere, uključujući vazduh na površini Zemlje (temperatura koju osjećaju ljudi) predstavlja samo jedan odsto viška energije, dok se oko pet odsto skladišti u kontinentalnom kopnu.
Više od 91 odsto viška toplote se skladišti u okeanu, koji tako djeluje kao štit od rasta temperature na kopnu.
Količina toplote koju apsorbuje okean je prošle godine dostigla novi rekord, a stopa zagrijavanja okeana se više nego udvostručila u posljednjih 20 godina u odnosu na period 1960-2005.
Ostalih tri odsto viška energije zagrijava i topi led, saopštio je WMO, dodajući da je površina morskog leda na Arktiku dostigla skoro rekordno niske nivoe, a na Antarktiku je na trećem najnižem nivou do sada zabilježenom, dok se topljenje glečera nastavlja.
WMO upozorava da ekstremni vremenski uslovi imaju kaskadne uticaje na zdravlje ljudi i poljoprivrednu proizvodnju, a da nesigurnost hrane izazvana klimatskim promjenama ima posljedice na društvenu stabilnost, migracije i biološku bezbjednost.
“Ekstremni vremenski uslovi, uključujući intenzivne vrućine, obilne padavine i tropske ciklone, izazvali su poremećaje i razaranja pokazujući ranjivost međusobno povezanih ekonomija i društava”, navodi se u saopštenju.
Agencije