Foto: LUM3N/ Unsplash
Epileptični napadi su nepredvidivi i teško ih je otkriti, a ponekad čak ni osoba koja ih doživi nije svjesna da se napad dogodio.
Međutim, novo istraživanje pokazuje da psi mogu da prepoznaju miris povezan sa epileptičnim napadom čak i kod potpuno nepoznate osobe, bez prethodne obuke, prenosi 021.
Naučnici sa Univerziteta u Milanu prikupili su uzorke znoja šestogodišnje djevojčice sa epilepsijom, tokom napada i u periodima kada ih nije imala.
Uzorci su predstavljeni grupi od 30 pasa različitih rasa, uključujući mješance i rasne pse, koji nisu poznavali djevojčicu niti njen miris.
Svaki pas imao je dva minuta da istraži tri uzorka: znoj prikupljen tokom epileptičnog napada, znoj prikupljen šest sati prije ili poslije napada i sterilnu gazu koja je služila kao kontrolni uzorak, prenosi ScienceAlert.
Istraživači su posmatrali ponašanje pasa putem video-prenosa, dok ni vlasnici ni istraživač koji je sprovodio test nisu znali gdje se nalazi uzorak povezan sa napadom.
Psi su češće prvo prilazili mirisu epileptičnog napada
Rezultati su pokazali da je 14 pasa prvo prišlo uzorku znoja prikupljenom tokom napada, što je 40 odsto češće nego što bi se očekivalo na osnovu slučajnosti.
Nijedan od mirisa nije izazivao vidljivu uznemirenost, strah ili anksioznost kod pasa, ali je uzorak povezan sa napadom pojedine pse privlačio brže od ostalih.
Kada su istraživači pored uzoraka postavili prazne činije za hranu kako bi podstakli pse da ih istraže, rezultati su bili slični.
Ipak, nije bilo značajnih razlika u vremenu koje su psi provodili njušeći pojedine uzorke, niti u učestalosti vraćanja određenom mirisu.
Naučnici pretpostavljaju da znoj prikupljen tokom epileptičnog napada sadrži karakteristična isparljiva organska jedinjenja koja pseći njuh može veoma brzo da prepozna.
Da li je ova sposobnost urođena?
Psi se još od devedesetih godina prošlog vijeka obučavaju da prepoznaju epileptične napade, pa čak i da upozore pacijente prije nego što napad počne. Takođe mogu da nauče da prepoznaju mirise povezane sa Parkinsonovom bolešću, kovidom19 i pojedinim vrstama raka.
Međutim, do sada je bilo malo istraživanja koja su ispitivala da li psi mogu spontano da prepoznaju epileptični napad, bez posebne obuke.
Novo istraživanje ukazuje na to da bi ova sposobnost mogla da bude prirodna, a ne isključivo rezultat treniranja.
“Prema našim saznanjima, ovo je prvo istraživanje posebno osmišljeno da ispita spontanu reakciju čula mirisa neobučenih pasa na ljudske mirise povezane sa epileptičnim napadima, u kontrolisanim uslovima”, naveli su autori.
Potrebna su dodatna istraživanja
Ipak, studija ima važno ograničenje: svi uzorci znoja poticali su od samo jedne djevojčice. Zbog toga nije poznato da li epileptični napadi kod različitih ljudi proizvode isti karakterističan miris.
Istraživači sada proširuju projekat kako bi uključili uzorke više osoba.
Ako se rezultati potvrde, to bi moglo da znači da postoje specifična isparljiva organska jedinjenja povezana sa epileptičnim napadima koja psi mogu da prepoznaju.
Takvo otkriće moglo bi da doprinese razvoju boljih metoda za otkrivanje i praćenje epileptičnih napada.
Istraživanje je objavljeno u naučnom časopisu “Annals of the Italian National Institute of Health”.