,){kind=link}
Foto: Pexels
Globalno prisilno raseljavanje je smanjeno prvi put u poslednjih deset godina, saopštila je u četvrtak Agencija UN za izbjeglice (UNHCR), iako je brojka i dalje neprihvatljivo visoka i desetine miliona ljudi su i dalje zarobljene u dugotrajnom izgnanstvu sa malim izgledima da obnove svoje živote.
Izveštaj UNHCR-a o globalnim trendovima, koji je u Ženevi objavio visoki komesar Barham Salih, pokazao je da je globalni broj izbjeglica opao za tri procenta u 2025. godini na 41,6 miliona.
Oko 5,4 miliona ljudi je pobjeglo u druge zemlje kako bi izbjeglo nasilje i progon tokom godine.
Povratak kući
Povratak je takođe ubrzao: 14,7 miliona raseljenih ljudi vratilo se u svoja područja ili zemlje porijekla u 2025. godini – uključujući 4,4 miliona izbjeglica i 10,3 miliona interno raseljenih lica – sa naglim povećanjem zabilježenim u Avganistanu, Sudanu i Siriji.
Povratak izbjeglica bio je drugi najveći od početka vođenja evidencije prije 60 godina, iako je agencija upozorila da se mnogi od njih dogodili pod pritiskom i u nesigurnim uslovima.
U pozitivnom razvoju događaja, skoro 46.000 apatrida je prošle godine steklo državljanstvo u 24 zemlje.
Promena paradigme
Uprkos ukupnom padu, Salih je upozorio da sama humanitarna pomoć više nije dovoljna.
S obzirom na to da je 70% izbjeglica godinama zarobljeno u egzilu, a mnogi žive ispod granice siromaštva, pozvao je na fundamentalnu promjenu pristupa.
„Za previše izbjeglica, raseljavanje počinje kao spasilačka linija, ali traje cijelog života“, rekao je. Potrebna nam je promjena paradigme koja stvara novi osjećaj nade i mogućnosti za ljude koji bježe od rata i progona.“
Salih je predstavio konkretan i mjerljiv cilj: smanjiti za više od polovine, tokom naredne decenije, broj izbjeglica u dugoročnom raseljavanju koje zavise od humanitarne pomoći – fokusirajući se na zemlje s niskim i srednjim prihodima gdje je smještena većina izbeglica.
Inicijativa bi proširila mogućnosti za dobrovoljni povratak, humanitarne vize i preseljenje, dok bi izbjeglice prešle iz zavisnosti od pomoći u samostalnost kroz pristup obrazovanju, zdravstvenoj zaštiti, finansijskim uslugama i tržištu rada.
Borba za budućnost
Izvještaj je takođe ukazao na nagli pad preseljenja, pri čemu su dolasci putem preseljenja opali za više od polovine, iz godine u godinu, na samo 81.800 u 2025. godini – što je sve veći jaz između raspoloživih mjesta i hitnih potreba.
Više od 70% izbjeglica potiče iz Avganistana, Južnog Sudana, Sudana, Sirije, Ukrajine i Venecuele. Najveće zemlje domaćini bile su Kolumbija, Njemačka i Turska.
„Azil i zaštita spasavaju živote i nisu predmet rasprave“, rekao je Salih, „ali ne možemo prihvatiti budućnost u kojoj milioni izbjeglica ostaju zarobljeni godinama ili decenijama bez realnih izgleda da obnove svoje živote.“