Foto: Pexels
Ekstremne vrućine ubrzale su nestanak Triglavskog glečera sa planine koja se smatra simbolom slovenačkog identiteta.
Posljednja ledena površina nestala je sa slovenačkog glečera na Triglavu, što predstavlja najnoviju alpsku žrtvu vrelog evropskog ljeta.
Ova nekada moćna ledena masa koja je izgubila 93% svoje površine između 1983. i 2003. godine, svedena je na manje od jednog hektara pregrijanih stijena. Ipak, nastavila je da postoji još dvije decenije, iznenadivši istraživače koji su strahovali od njenog skorog nestanka.
Tokom posljednjih pet godina – perioda koji obuhvata tri najtoplije godine u Evropi otkako se vrše mjerenja – preostali led se otopio, ostao je na nekoliko izolovanih dijelova, dok je posljednji ostatak glavnog tijela krajem ljeta zauzimao površinu od svega nekoliko metara. Nove fotografije planinske padine – snimljene prije i posle snježnih padavina ovog mjeseca – potvrđuju da leda više nema.
Matija Zorn, direktor Geografskog instituta Anton Melik, izjavio je da planina Triglav „zauzima središnje mjesto u slovenačkom nacionalnom identitetu”, a nestanak glečera predstavlja gubitak važnog izvora podataka i pokazatelja klimatskih promjena.
„Svake sam godine znao da će leda biti sve manje i manje”, rekao je. „No, svake sam godine bio šokiran time koliko je leda ondje zapravo nestalo.”
Žestoki toplotni talasi, dodatno pojačani zagađenjem ugljenikom, opustošili su Alpe i pretvorili velike, bijele glečere u kamenite pustinje koje naučnici opisuju kao „mjesečeve pejzaže”. Prošlog mjeseca, švajcarski glaciolozi su utvrdili da je skoro petina leda u toj zemlji nestala tokom posljednjih pet godina, pri čemu je samo u 2026. godini zabilježen pad zapremine od 5,5%.
U Sloveniji, gdje se nalazi jugoistočni kraj Alpa, glečer na Triglavu je najveći dio svoje mase izgubio tokom prošlog vijeka. Istorijske fotografije i dokumenti ukazuju na to da je sredinom 19. vijeka ovaj glečer zauzimao površinu od oko 40 hektara. Do 1946. godine, kada su naučnici sproveli prva zvanična mjerenja, njegova površina se smanjila na svega 14 hektara.
Zorn, koji je prva mjerenja na ovom glečeru obavio 2001. godine, naveo je da je brzina promjena bila iznenađujuća čak i u onim decenijama kada se činilo da glečer prkosi očekivanjima. Tačka na kojoj je morao da stavlja dereze kako bi spriječio klizanje, iz godine u godinu se pomjerala unazad, prateći povlačenje glečera.
„Topljenje je nevjerovatno“, rekao je. „2002. godine… izvadili smo jezgro leda za geohemijske analize i bilo je duboko oko 5 metara. Sledeće godine, stajao sam na istom mjestu… ne na ledu, već na stijeni.“
Iako je glečer na nestao, naučnici su pronašli led u pećinama ispod Triglava, budući da je povlačenje lednika otkrilo nove jame. Drugi glečer, na planini Skuta, takođe se smanjio i stanjio, ali preostali dio leda nalazi se u većoj hladovini nego onaj na Triglavu, pa se očekuje da će se održati još nekoliko godina.