Foto: Dejan Rakita, Valter arhiva
Osim šturih odgovora iz Opštine Travnik, Valter tokom istraživanja nije uspio da pronađe sagovornika u ovoj lokalnoj zajednici (osim dr Mirsada Granova) koji bi govorio o ekspanziji neplanske gradnje na planini Vlašić. Za razgovor nisu bili zainteresovani ni opozicioni odbornici koje smo kontaktirali, a nezvanično nam je rečeno da pojedinci koji se u ovoj opštini protive legalizaciji bespravno sagrađenih objekata na Babanovcu trpe veliki pritisak kako bi odustali od insistiranja na poštovanju zakona
Piše: Vladimir Kovačević
Pravda je spora ali dostižna. Osim u slučaju Bosne i Hercegovine. Tada je dostupna pojedinima, a ukoliko niste sa prave strane administrativno-političko-koruptivne granice onda je možda nikada ne dočekate – iako sve ukazuje da ste u pravu.
Porodica Šahinović iz Travnika svom slučaju ove godine može da obilježi punoljetstvo. Osamnaest godina je, naime, prošlo od kada je rješenje, kojim su njihove muke trebalo da budu okončane, postalo izvršno. Umjesto kraja, muke su tek tada počele, a slučaj oslikao najjasniju sliku stanja u državi Bosni i Hercegovini.
PETOSTPRATNA SKALAMERIJA PRKOSI I ZAKONIMA I DRŽAVI
Godine 2006., a o čemu je Valter već pisao prije gotovo tri godine, Opština Travnik je donijela Rješenje kojim se naređuje Nedžadu Šabiću, investitoru iz Zenice, da sruši „poslovni objekat za medicinsku rehabilitaciju“ na Babanovcu na planini Vlašić, sagrađen doslovno tik ispred vikendice Šahinovića.
Urbanističko-građevinski inspektor Opštine Travnik nakon dvije godine izvršio je inspekcijski pregled poslovnog objekta na lokalitetu Vlašić-Babanovac i utvrdio da investitor nije postupio po rješenju iz 2006. godine te nije izvršio rušenje podrumske etaže izgrađenog objekta, nego je nastavio sa izvođenjem radova i sagradio objekat spratnosti P+P+4.
U avgustu 2008., izvršnim rješenjem, investitoru je dat rok od petnaest dana za rušenje objekta. Međutim, 18 godina kasnije objekat stoji na istom mjestu i bliži je legalizaciji nego rušenju.
Foto: Faksimil izvršnog rješenja iz 2008. godine o obavezi rušenja objekta
Nelegalno izgrađeni objekat nikao je neposredno ispred malih vikendica na Babanovcu, sagrađenih sedamdesetih godina prošlog vijeka. Privatnim vikendicama u potpunosti je blokirao pogled, a izgledom i gabaritima narušio ambijent planine Vlašić. Vikendice su sedamdesetih godina, na zajedničkom posjedu, sagradili nekadašnji direktor Sportsko-rekreacionog centra u izgradnji, ugledni Travničanin Sead Šahinović i poznati predratni bh. političar Hamdija Pozderac.
Nakon što je opština Travnik, sada već davne 2008. godine, donijela izvršno Rješenje o rušenju objekta, u porodici Šahinović očekivali su da će se to i desiti. Makar su takva očekivanja imali prije osamnaest godina.
„Da kažem da sam razočarana – to bi impliciralo da sam nekad vjerovala da će službenici općine Travnik raditi svoj posao po zakonu i izvršiti rješenje koje su sami izdali. Ja se ovdje borim preko dvadeset godina da se ovaj objekat sruši. Općina Travnik je od samih početaka izdavanja rješenja koje je izdato za malu vikendicu od dva sprata i potkrovlje od 60, 70 kvadrata dozvolila da se pred njenim očima, pred očima službenika općine Travnik, napravi zgrada od pet spratova, koja je u svojim gabaritima otprilike pet puta veća od onoga što su oni dozvolili“, priča za Valter Lejla Šahinović.
Lejla Šahinović: Borimo se više od 20 todina da se nelegalno izgrađeni objekat sruši
Ona napominje da je teško povjerovati da je čitav proces izgradnje nelegalnog objekta mogao proći bez prećutne saglasnosti ili čak obećanja nekoga iz tadašnjeg vrha Opštine Travnik da će sve biti „završeno“ i da neće biti nikakvih problema.
„Ta zgrada nije napravljena za sedam dana, nego je dugo pravljena. Službenici općine Travnik su vrlo malo ili gotovo ništa uradili da se to zaustavi. Dakle, ona je napravljena i stavljena pod krov i tek tada je izdato rješenje o rušenju koje onda općina Travnik nije izvršila“, pojašnjava Lejla Šahinović.
Ona kaže i da je, prema njenim informacijama, a što je ranije potvrdila i inspekcija, slučaj zastario te da investitor sada ima pravo da traži legalizaciju u sadašnjim gabaritima.
ODGOVOR INVESTITORA SE KOSI SA STANJEM U PAPIRIMA
Nedžad Šabić, investitor i poznati doktor iz Zenice, u kratkom odgovoru na pitanja Valtera tvrdi da je u vrijeme početka gradnje objekta imao sve potrebne dozvole.
„Objekat je izgrađen sa svim potrebnim dozvolama koje su tražene u vrijeme gradnje, kao i svim potrebnim saglasnostima za priključke vode, struje telefona, itd. Gradnja od početka – iskoličenje do pokrivanja, praćena od strane organa općine – inspekcija i dr“, piše u odgovoru Nedžada Šabića.
Foto: Odgovor dr Šabića poslan mailom
Njegove tvrdnje se kose, međutim, sa stvarnim stanjem u papirima, jer Šabić nije imao dozvolu za izgradnju zgrade od pet spratova, a što je utvrdila i nadležna opštinska inspekcija u svom rješenju kojim je naredila rušenje objekta.
Foto: Dr Nedžad Šabić
Zašto nelegalno sagrađen objekat nije srušen – ključno je pitanje iza kojeg upitnik stoji i danas, 20 godina poslije. Iz opštine Travnik su 2023. godine Valteru odgovorili da nije imao ko da ga sruši „jer se na javni poziv iz opštine niko nije javljao godinama“.
„Za lokaciju predmetnog objekta izdato je Rješenje o urbanističkoj saglasnosti od 15.1.2007. godine i Dopunsko Rješenje od 28.5.2007. godine kojim se ovo Rješenje dopunjuje i odobrava izgradnja podrumske etaže, u jednom dijelu predmetnog objekta, u skladu sa navedenim provedbenim planskim dokumentom. S obzirom da je važenje navedenog rješenja, od jedne godine, isteklo utvrđeno je da nije podnesen zahtjev za produženje ili izmjenu, kao i da nije podnesen zahtjev za izdavanje nove urbanističke saglasnosti“, piše u odgovoru pomoćnika načelnika Službe za opću upravu i boračko invalidsku zaštitu Opštine Travnik, Gordana Zeca.
Sada na konkretno pitanje zašto objekat nakon svega nikada nije srušen, iz opštinske Službe za opću upravu i boračko-invalidsku zaštitu nema konkretnog odgovora.
„Zakon o slobodi pristupa informacijama se bavi postojećim informacijama i ne zahtjeva od organa sačinjavanje novih informacija kao što je traženo u ovom slučaju. Stoga je u postupku razmatranja svih činjenica i okolnosti odlučeno je da se zahtjev ne može rješavati kao zahtjev za pristup informacijama. U skladu sa članom 18. Zakona o slobodi pristupa informacijama, a u cilju pružanja pomoći za ostvarivanje prava na informacije, upućujemo vas, kao podnosioca zahtjeva, na redovan postupak u Službi za inspekcijski nadzor kojim ćete tražiti očitovanje i dodatna obrazloženja potrebna za vaše dalje novinarsko istraživanje“, navode iz Službe za opću upravu i boračko-invalidsku zaštitu opšine Travnik.
I dalje opstrukcije iz Opštine Travnik (Foto: Dejan Rakita)
Inspekcijskim pregledom, od prije osamnaest godina, utvrđeno je da je urađeni iskop za nelegalno izgrađeni objekat neposredno uz susjedna zemljišta, te da se investitor sa iskopom zemljišta približio zemljištu postojećih izgrađenih vikend objekata, „tako da predmetnim radovima ugrožava stabilnost tla susjednog zemljišta, kao i pouzdanost susjednih izgrađenih vikend objekata“. Sve je to stavljeno na zvaničan opštinski dokument, ali nije, očigledno, imalo nikakvu težinu.
PORODICA ŠAHINOVIĆ DVADESET GODINA DOZIVA PRAVDU
Jasno je da se radi o izigravanju zakona i pokušajima izbjegavanja zakonskih obaveza i sprovođenja zvaničnih odluka, smatra Lejla Šahinović.
„Kakva je logika da izdate nekome rješenje, dozvolu za gradnju za vikend objekat pa rješenje o rušenju, pa ga ne izvršite i sad ćete kao legalizovati objekat koji je nelegalno izgrađen? Šta ste time napravili? Time ste priznali da u toj općini može svako da radi šta hoće i vi ćete onda osnovati komisiju koja će samo udarati štembilje na to što je već napravljeno jer vi niste u stanju da izvršavate zakone“, ističe Šahinović.
Ranije obrazloženje iz Opštine Travnik da objekat nije srušen jer se niko nije javio na oglas smatra nedostojnim ozbiljnih lokalnih zajednica i država.
„Ja u to ne vjerujem, tu se u najmanju ruku radi o potpunoj nesposobnosti službenika, a nisam sigurna da bi se tako ponašali da sam ja napravila zgradu od pet spratova“, ističe naša sagovornica.
Inače, izgradnji nelagalnog objekta ispred privatnih malih vikendica na Babanovcu, ali i ekspanziji neplanske megalomanske gradnje na Vlašiću, prethodila je podjela i prodaja placeva na ovoj planini nakon rata.
Tačno prije 20 godina Slobodna Bosna je pisala kako su protiv bivših načelnika opštine Travnik, Besima Halilovića i Envera Beganovića, podignute kriviče prijave zbog nezakonite podjele društvenog zemljišta, odnosno, zloupotrebe službenog položaja i ovlaštenja.
Kantonalni sud Novi Travnik 2009. uslovno je osudio Beganovića na šest mjeseci zatvora jer je u periodu od aprila 1996. do decembra 1997. iskoristio službeni položaj i neposrednom pogodbom dodjeljivao građevinsko zemljište na trajno korištenje radi izgradnje, potpisujući rješenja u ime predsjednika Predsjedništva, a bez njegovog odobrenja. U presudi se spominje 13 rješenja koja je Beganović kao član Predsjedništva i predsjednik Izvršnog odbora Općine Travnik potpisao i izdao.
Mediji su u to vrijeme navodili kako je na Vlašiću „nikao SDA-ovski turistički dženet“, gdje su se placevi dijelili po prijateljsko-partijskim linijama.
Vlašić svojevremeno projiciran kao “turistički dženet SDA” (Foto: Dejan Rakita)
Tadašnji predsjednik Predsjedništva opštine Travnik Mirsad Granov sjeća se, u razgovoru za Valter, kako je ideja bila da se porodicama poginulih boraca i ratnim vojnim invalidima dodijele besplatni placevi kako bi im na neki način bio ublažen gubitak i izrečena zahvalnost, ali da su placevi dijeljeni po izmišljenim kriterijumima koje su određivali pojedinci u formiranoj komisiji. Tada su, kaže, čelni ljudi opštine falsifikovali i zloupotrijebili njegov potpis.
„Neposredno poslije rata je donesena odluka na organima vlasti opštine Travnik da se zemlja općinska dodijeli porodicama poginulih boraca i invalidima preko 60 odsto. I tu jednu dobru i plemenitu ideju da se onima koji su izgubili najviše barem da im se tako malo nadoknadi taj gubitak trebala je da odradi komisija koja je formirana u općini u kojoj su bili poznati ljudi iz tog vremena. Sad su oni umrli, pa da ih više ne spominjem. Dali su sebi za pravo da dijele po kriterijumima po kojima su oni mislili da treba. Ono što je u tim kriterijumima jeste da su 350 puta falsifikovali moj potpis i izvršili kriminalno djelo raspoređivanja nečega što im ne pripada, a na svoj račun“, priča dr Granov za naš portal.
NELEGALNO SAGRAĐENI OBJEKAT BLIZU LEGALIZACIJE
On je tada reagovao i tražio zaštitu od institucija te je uslijedio sudski proces u kojem su već pomenuti akteri zloupotrebe kažnjeni, ali nepravda nije ispravljena.
„Ono što me najviše rastužilo je da taj čin koji su napravili, to zlodjelo nije sankcionisano tako da se vrati sve na početnu poziciju, nego ostalo je kako je ostalo, puno je ostalo oštećenih, društvo je ostalo oštećeno. Gore na jednom dijelu gdje je mojim falsifikovanim potpisom zemlja ugruntana, pa su ti koji su je ugruntali su je prodavali. Prodali su ljudima, tamo su napravljeni objekti i nikle su skalamerije od građevina. One stoje tu godinama. Znam da se postupak vodio i znam da su ljudi koji su gore ostali zagrađeni u tom dijelu pokrenuli postupke“, priča dr Granov.
Dr Granov: Falsifikovali su moj potpis 350 puta (Foto: Dejan Rakita)
Nekim čudom, slučajno ili ne, parcela na kojoj danas avetinjski zjapi nedovršeni objekat Nedžada Šabića izostavljena je i u sudskom procesu protiv Envera Beganovića. Kao da ne postoji. Tako se prema očiglednom bezakonju i danas odnose sve nadležne institucije u Opštini Travnik. Objekat, iako je sagrađen bez građevinske dozvole i na placu koji je prometovan uz pomoć falsifikovanog potpisa, nije, očigledno, moguće srušiti.
Nevjerovatno, ali opštinski urbanističko-građevinski inspektor je u maju 2023. godine naložio investitoru Nedžadu Šabiću da pribavi pravosnažno odobrenje za građenje „prema izvedenom stanju“. A to „izvedeno stanje“ je stanje prije rješenja o rušenju: veći objekat, u gabaritima kako ih je investitor zamislio – i nelegalno sagradio.
Faksimil odgovora inspekcije Valteru iz jula 2023.
Ono što jer posebno interesantno jeste da, osim šturih odgovora iz Opštine Travnik, Valter u ovom istraživanju nije uspio da pronađe sagovornika u ovoj lokalnoj zajednici (osim Mirsada Granova koji je govorio o falsifikovanju njegovog potpisa), a koji bi govorio o ekspanziji neplanske gradnje na planini Vlašić.
Za razgovor nisu bili zainteresovani ni opozicioni odbornici koje smo kontaktirali, a nezvanično nam je rečeno da pojedinci koji se u ovoj opštini protive legalizaciji bespravno sagrađenih objekata na Babanovcu trpe veliki pritisak kako bi odustali od insistiranja na poštovanju zakona.
„Ova saga oko rušenja zgrade doktora Šabića ispred moje vikendice na Babanovcu je duga priča koja traje više od dvije decenije. Počela je sa falsifikovanim rješenjima kojima se državno zemljište dodjeljuje za izgradnju, a potom i građevinske dozvole za izgradnju trojici ljudi koji su, u to vrijeme, bili usko povezani sa Službom za imovinsko-pravne poslove u opštini Travnik. Meni zaista nije jasno na koji način je Opština Travnik ignorisala činjenicu da je potpis Mirsada Granova falsificiran i dozvolila da se to zemljište proda 2005. godine i da se 2006. godine ponovo izda građevinska dozvola doktoru Šabiću“, kaže Lejla Šahinović.
Inače, ovo zemljište izostavljeno je, nekim čudom, iz spora koji se vodio protiv bivšeg načelnika Opštine Travnik.
A zgrada na Babanovcu i dalje stoji kao monumentalni spomenik organizovanom kriminalu i divljoj gradnji na ovoj planini poslije rata i svojevrstan je pokazatelj na koji način funkcioniše država Bosna i Hercegovina.