Foto: FB Planinarsko Ekološko Društvo “Ognjište Bosansko Grahovo”
Skupštinsko vijeće opštine Bosansko Grahovo usvojilo je 30. juna Odluku o zabrani izgradnje i otvaranja pogona za pirolizu guma, čime je jasno stavilo do znanja da ova opština ne podržava ovakve i slične štetne projekte na svojoj teritoriji.
Naime, još 2023. godine mještani ove opštine počeli su da prijavljuju ilegalne pripremne radove koji su se odvijali u vezi sa skladištenjem i tretmanom otpadnih guma na njenoj teritoriji.
Centar za životnu sredinu iz Banjaluke se nekoliko puta obraćao nadležnoj inspekciji koja je izlazila na teren i utvrđivala činjenično stanje, te jednom prilikom naložila i mjeru uklanjanja otpadnih guma, budući da pravno lice nije imalo potrebne dozvole za skladištenje i tretman istih.
Nedugo nakon tih događaja, investitor je organizovao neformalnu prezentaciju projekta za građane opštine na kojoj su stanovnici Bosanskog Grahova, kao i pojedinci iz dijaspore te akademske zajednice, dali vrlo jasno mišljenje protiv izgradnje ovog projekta.
„Iako se sazivanje takve prezentacije može posmatrati kao pozitivna praksa, jasan bunt građana i njihova opredjeljenost da Bosansko Grahovo ostane oaza čistog vazduha i nezagađenog zemljišta, koju je prije tri dana potvrdilo i Opštinsko vijeće, ne smije biti ignorisana. Takođe, tu je i činjenica da je u obuhvatu planiranog postrojenja već dolazilo do odlaganja veće količine iskorištenih guma, što dodatno erodira povjerenje. Nemalen broj poljoprivrednika, kao i rastući interes za održivi turizam i opredjeljenje opštine da to budu glavni stubovi ekonomski razvoja u ovom slučaju moraju imati apsolutni primat. Postrojenja za spaljivanje i pirolizu na papiru mogu zvučati kao rješenje za nagomilani otpad, ali u stvarnosti redovno predstavljaju izvore zagađenja, uključujući emisije kancerogenih supstanci, posebno u našoj državi gdje su njihova izgradnja i rad rijetko u skladu sa svjetskim normama“ zaključio je Igor Kalaba iz Centra za životnu sredinu.
Iz Opštine Bosansko Grahovo, kancelarije načelnika, poslan je dopis Federalnom ministarstvu okoliša i turizma u kojem je izraženo snažno protivljenje projektu, te se podsjeća na činjenicu da ovakvo postrojenje ne postoji u prostornom planu Kantona 10, kao i na peticiju iz 2023. godine kojom su se građani opštine jasno izjasnili protiv ovog projekta zbog svih potencijalnih posljedica koje po životnu sredinu i zdravlje ljudi može da ima jedno ovakvko postrojenje.
Trenutno je na javnom uvidu zahtjev za prethodnu procjenu uticaja ovog projekta na životnu sredinu, a rok za dostavljanje komentara javnosti je 12.07.2025. godine.
“Centar za životnu sredinu će, kao zainteresovana javnost, dostaviti svoje komentare, te ovom prilikom poziva i sve druge zainteresovane građane da se uključe u javni uvid”, navode iz ove organizacije.