Ušće rijeke Janjine u Drinu, foto: Bruno D”Amici
Ministarstvo za prostorno uređenje građevinarstvo i ekologiju Republike Srpske nije odobrilo Studiju uticaja na životnu sredinu za projekat izgradnje male hidrolektrane “Janjina J-1” na rijeci Janjini, u opštinama Čajniče i Novo Goražde, instalisane snage od 4,473 MW, nosioca projekta Hidroelektrane “Bistrica” d.o.o. Foča čime je ova rijeka sačuvana od uništenja, navode iz Centra za životnu sredinu.
Projekat je podrazumijevao ucjevljivanje preko tri kilometra rijeke koja bi kroz tunel i cjevovod bila odvojena od svog prirodnog toka, a sam biološki minimum u njenom koritu bio bi nedovoljan čime bi se znatno ugrozio postojeći ambijent i stanište postojećih vrsta. Brana visine preko pet metara stvorila bi veću akumulaciju koja bi uzvodno značajno izmjenila mikroklimatske karateristike područja.
“Centar za životnu sredinu je učestvovao u komentarisanju Studije uticaja na životnu sredinu i aktivno pratio slučaj, i još početkom prošle godine poslali smo jasnu argumentaciju da bi gradnjom hidroelektrane na rijeci Janjini došlo do devastiranja područja ove rijeke. U Studiji uticaja su korišteni stari podaci koji nisu ažurirani preko 20 godina i koji, s obzirom na promjene u proticaju rijeke i generalno – s obzirom na uticaj klimatskih promjena, ne mogu biti relevantni.
Ukazali smo i na činjenicu da bi uticaj ove hidroelektrane na ihtiofaunu, a posebno na salmonidne vrste riba bio znatan, jer bi se smanjio prostor koji je prirodno stanište ovih vrsta, a uz to je važno stanište za mrijest. Takođe bi se narušio ambijent postojećih prirodnih dobara na području opštine Čajniče i onemogućilo bi se dalje održivo korištenje rijeke i okolnog područja u čijem su obuhvatu lokacije koje bi potencijalno u budućnosti mogle biti zaštićena područja”, ističu iz ove organizacije.
Neadekvatni hidrološki podaci za sliv Janjine i potencijalni uticaj na staništa upravo su komponente koje su prepoznate od strane Ministarstva kao razlog za ocjenu studije kao neadekvatne. Rok za dostavu nove argumentacije i dokaza produžavao se tri puta, i sva tri puta je investitorov zahtjev odbijen. Time se postupilo ispravno u ovom procesu i rijeka Janjina ostaje netaknuta.
“Centar za životnu sredinu je tražio potpuno odbacivanje studije procjene uticaja na životnu sredinu za ovaj projekat i ovim putem pozdravljamo odluku nadležnog ministarstva koja je dostupna na ovom LINKU.
“Rijeka Janjina ovim ostaje slobodna, kao i druge slobodno-tekuće rijeke u našoj zemlji, koje se s razlogom nazivaju Plavo srce Evrope”, podsjećaju ekolozi iz Centra.
Male hidroelektrane, osim što su ekonomski neisplative, prave veliku štetu tokom svoga rada na životnu sredinu, ostavljajući nedovoljno vode u koritima rijeka ili potpuno prazna korita te dovode do smanjenja ribljeg fonda i onemogućavaju građanima održivo korištenje rijeka, a posebno uništavaju staništa i prirodno vrijedna područja.