Foto: Kay Lau/Unsplash
Nagli rast upotrebe jednokratnih maski za lice tokom pandemije kovida ostavio je hemijsku tempiranu bombu koja bi mogla da našteti ljudima, životinjama i životnoj sredini, pokazuje istraživanje.
Milioni tona plastičnih maski za lice koje su ljudi koristili da se zaštite od virusa sada se raspadaju, oslobađajući mikroplastiku i hemijske aditive, uključujući endokrine disruptore koji utiču na hormone, prenosi Gardijan.
Kao rezultat toga, oprema koja je bila namjenjena zaštiti ljudi tokom pandemije sada predstavlja rizik po zdravlje ljudi i planete, potencijalno generacijama.
“Ova studija je istakla hitnu potrebu da se preispita način na koji proizvodimo, koristimo i odlažemo maske za lice”, rekla je autorka studije Ana Boguš iz Centra za agroekologiju, vodu i otpornost Univerziteta Koventri u Engleskoj.
Prema ranijim procjenama, tokom vrhunca pandemije korona virusa 129 milijardi jednokratnih maski, uglavnom napravljenih od polipropilena i druge plastike, koristilo se svakog mjeseca širom svijeta.
Bez sistema za njihovu reciklažu, većina tih maski je završila na deponijama ili razbacana po ulicama, parkovima, plažama, rijekama, selima i sada su počele da se razgrađuju.
Nedavna istraživanja su pokazala značajno prisustvo maski za jednokratnu upotrebu i u kopnenim i vodenim sredinama.
Boguš i koautor studije Ivan Kurčev htjeli su da utvrde koliko se mikroplastičnih čestica oslobođa iz maski dok se nalaze u vodi, bez ikakvog pomjeranja.
Nove maske nekoliko različitih vrsta ostavili su na 24 sata u bočicama sa 150 ml prečišćene vode, a zatim su filtrirali tečnost kroz membranu.
Iz svake maske koju su ispitali u vodi je ostala mikroplastika, ali su maske FFP2 i FFP3, za koje se tvrdilo da imaju najbolju zaštitu od virusa, imale četiri do šest puta više tih čestica.
Naknadnom hemijskom analizom procjeđenih voda otkrili su da su medicinske maske takođe oslobađale bisfenol B, hemikaliju koja ometa endokrini sistem i djeluje poput estrogena kada se apsorbuje u tijelima ljudi i životinja.
Uzimajući u obzir ukupnu količinu maski za jednokratnu upotrebu proizvedenih tokom vrhunca pandemije, istraživači su procjenili da su dovele do oslobađanja 128 do 214 kilograma bisfenola B u životnu sredinu.
„Ne možemo ignorisati ekološku cijenu jednokratnih maski, posebno kada znamo da mikroplastika i hemikalije koje oslobađaju mogu negativno uticati i na ljude i na ekosisteme. Od vitalnog je značaja da podignemo svijest o ovim rizicima, podržimo razvoj održivih alternativa i donesemo informisane odluke kako bismo zaštitili naše zdravlje i životnu sredinu“, rekla je Boguš.