Foto: Jelena Jevđenić/Impuls
Evropska komisija je u svoj program rada za 2027. godinu ponovo uvrstila preispitivanje Direktive o pticama i Direktive o staništima – a time i mreže zaštićenih područja „Natura 2000” – iako preliminarni rezultati njenog sopstvenog „testa otpornosti” (stress test) ukazuju na to da je ovim propisima potrebna adekvatna primjena, a ne potencijalna revizija, navodi Svjetska organizacija za zaštitu prirode (WWF).
Koalicija #HandsOffNature, koju čine WWF EU, BirdLife Europe, Evropski biro za životnu sredinu (European Environmental Bureau) i organizacija ClientEarth, oštro osuđuje ovu najavu.
Program rada nagovještava mogućnost ponovnog otvaranja ovih direktiva, što bi poništilo decenije napretka u oblasti zaštite životne sredine i zanemarilo dokaze koje sama Komisija prikuplja u okviru tekućeg „testa otpornosti”.
-Ova najava predstavlja šamar za 1,25 miliona građana koji su potpisali peticiju #HandsOffNature protiveći se reviziji, a istovremeno predstavlja i rasipanje vremena i javnih sredstava – resursa koji bi umjesto toga trebalo da budu usmjereni na sprovođenje i primjenu ovih ključnih mjera zaštite, ističu iz WWF-a.
S obzirom na to da dolazi neposredno nakon predstavljanja „paketa za otpornost” (resilience package) Evropske komisije, slabljenje zaštite prirode bilo bi u direktnoj suprotnosti sa ciljem jačanja kapaciteta EU za prilagođavanje klimatskim promjenama, kažu ekolozi, te bi stoga bilo nelogično i neprihvatljivo. Priroda je najsnažnija odbrana Evrope od klimatskih katastrofa, a slabija zaštita značila bi veće rizike od zagađenja, toplotnih talasa, poplava i ekstremnih vremenskih prilika, upozorava ova koalicija.
„Čini se da je predsjednica fon der Lajen popustila pred političkim pritiskom svoje matične stranke i moćnih lobija. Ovo je politički izbor, a ne odgovor na izazove sa kojima se Evropa suočava, zasnovan na činjenicama”, izjavio je portparol koalicije. „Uprkos jasnim upozorenjima država članica EU, naučnika, privrednika i 1,25 miliona građana, ona otvara vrata sveobuhvatnom napadu na evropske propise o zaštiti prirode. Ukidanje zaštitnih mjera usred klimatske krize i krize biodiverziteta je nepromišljeno, skupo i krajnje neodgovorno.”
Ovo saopštenje dolazi u trenutku dok još uvek traje proces prikupljanja dokaza koji sprovodi sama Evropska komisija – takozvani „test otpornosti” (stress test) Direktive o pticama i Direktive o staništima. Preliminarni nalazi ukazuju na potrebu za boljim sprovođenjem, finansiranjem i primjenom ovih direktiva, a ne na potrebu za njihovom zakonodavnom revizijom. Do istog zaključka došla je i ubjedljiva većina zainteresovanih strana, uključujući naučnike i predstavnike industrije, tokom dijaloga o sprovođenju održanog u oktobru.
Koalicija poziva Evropsku komisiju da okonča ovaj proces i da se usmjeri na potpuno sprovođenje i finansiranje direktiva u praksi, umjesto da ponovo otvara pitanje njihovih izmjena.
Privredni subjekti, uključujući i one iz sektora obnovljivih izvora energije, upozorili su da bi ponovno otvaranje direktiva stvorilo pravnu nesigurnost, povećalo rizik od sudskih sporova i odložilo investicije koje su Evropi neophodne. Ovo saopštenje je takođe odmah naišlo na kritike nekoliko država članica, među kojima su Francuska, Njemačka, Mađarska, Luksemburg i Španija.
U Programu rada Evropske komisije takođe se navodi da bi predstojeća inicijativa u oblasti voda mogla da obuhvati i zakonodavni prijedlog. Koalicija ističe da svaki takav prijedlog mora da se nadovezuje na postojeće zakone EU o zaštiti voda, uključujući Okvirnu direktivu o vodama, koja mora ostati nepromijenjena. Prioritet bi trebalo da bude zadržavanje vode u prirodi, što podrazumijeva zaštitu, održivo upravljanje i obnovu močvarnih područja, plavnih područja, šuma i bara.
Ova odluka je takođe u suprotnosti sa nedavnim obavezama koje je EU preuzela na Konferenciji UN o biodiverzitetu (COP17), gdje je ponovo potvrdila svoju posvećenost ubrzanju globalnih aktivnosti na očuvanju biodiverziteta. Slabljenje zaštite prirode unutar same EU ozbiljno bi narušilo kredibilitet Evrope na globalnoj sceni i ugrozilo njenu sposobnost da ispuni ta, ponovo potvrđena, obećanja, stoji u saopštenju WWF organizacije.