Foto: Impuls
Centar za životnu sredinu mapira toplotna ostrva u Banjaluci kroz novu anketu za građane.
Autorka: Jelena Jevđenić
-Trenutno smo u toplotnom talasu, a u našem gradu je efekat takozvanog urbanog vrućeg ostrva česta pojava. Ova anketa prikuplja kratke prijave građana o toplotnom stresu na različitim lokacijama u gradu. Cilj joj je da zabilježi gdje se ljudi osjećaju neugodno zbog vrućine, koliko dugo su izloženi i kakvi su uslovi na terenu; sunce, vjetar, sparina, tip podloge, navode iz ove organizacije.
Kako dalje navode, podaci iz ankete koriste se za bolje razumijevanje doživljaja vrućine u svakodnevnom kretanju kroz grad i za podizanje svijesti o uticaju toplotnih talasa na kvalitet života.
Mapiranje kritičnih tačaka i uticaja ekstremnih vrućina na svakodnevni život građana Banjaluke pomoćiće da se lociraju ulice, naselja i trgovi koji se najviše zagrijavaju zbog betona i nedostatka zelenila.
Učešće u anketi daće jasniji uvid kako toplotni stres utiče na fizičko i psihičko stanje Banjalučana tokom kretanja gradom.
Anketa ne zahtjeva lične podatke građana i jednostavna je za popuniti.
Na OVOM linku možete učestvovati u anketi i podijeliti svoja iskustva tokom ovih dana trajanja toplotnog talasa.
Iz Centra za životnu sredinu podsjećaju da je prije nekoliko godina urađena analiza stanja zelenila grada, koja je pokazala da grad Banjaluka ima deficit zelenih prostora i zelene infrastrukture.
-Stepen zadovoljenosti (standardni parametar koji opisuje odnos javnih zelenih površina i broja stanovnika) za Banjuluku u trenutku izrade Analize (2020. godina) iznosi 6,4m2/stanovniku. To je niže od preporučenih evropskih normi prema kojima minimum zelene površine neophodne za zdrav život po čovjeku treba da iznosi 12-15m2. Važno je napomenuti da analiza prepoznaje i obale Vrbasa i obalnu vegetaciju kao neprocjenjivi ekološki resurs za grad Banju Luku, navode iz ove organizacije i dodaju da analiza koja daje jasne smjernice za upravljanje gradskim zelenilom, izgleda – kupi prašinu u arhivama Grada.
Od 2020. godine kada je izrađena analiza, Banjaluka je dodatno izbetonirana, a broj zelenih površina se drastično smanjio. Gotovo svaka preostala slobodna parcela unutar stambenih blokova u centralnom gradskom jezgru je iskorištena za gradnju zgrada, ali i ostala Banjalučka naselja su pratila trend betonizacije. Dodatni problem predstavlja i nedostatak prateće infrastrukture, a parking mjesta, kojih nema dovoljno, zauzeli su dijelove koji bi pravilnom i humanom planskom gradnjom bili zelene površine.
Iako u pomenutoj analizi, rijeka Vrbas, njene obale i vegetacija su identifikovani kao neprocjenjivi biološki i ekološki resurs, radovi u koriti i na obalama Vrbasa pokazuju još jedno agresivno betoniranje i uništavanje ekosistema ove rijeke.
Ekolozi upozoravaju da se pretvaranjem zelenih i sjenovitih obala Vrbasa u popločane i betonske staze gubi prirodni efekat hlađenja koji rijeka ima na grad, što dodatno povećava toplotni stres.
Tokom vrelih ljetnih dana parkovi i aleje u gradu mogu biti hladniji čak do 7 stepeni Celzijusa u odnosu na potpuno izbetonirane dijelove grada. Takođe, tokom noći, iz betona i zgrada otpušta se toplota koja se akumulirala tokom dana. Zbog toga betonirani dijelovi grada noću mogu biti i do 10 stepeni Celzijusa topliji od prigradskih naselja i parkova koji se brzo ohlade.
Banjalučke aleje su ključne za spas od vrućina, a sječa drveća i smanjivanje zelenih površina ekstremno podižu temperaturu vazduha.
Impuls