Foto: Wikipedia
Zamislite građevinu toliko masivnu da može za par centimetara izbaciti čitavu planetu iz njene prirodne ravnoteže.
Upravo to je uspjela da uradi kineska brana „Tri klisure“, koja je pomjerila osu rotacije Zemlje za dva centimetra i produžila dužinu naših dana. Može da zvuči kao naučna fantastika, ali ovaj podatak je tačan, što su potvrdili stručnjaci NASA-e koji proučavaju delikatna kretanja naše planete.
Građena tokom perioda od 18 godina, brana „Tri klisure“ preoblikovala je rijeku Jangce, stvarajući rezervoar kapaciteta 39,3 milijarde kubnih metara vode. Iako je ovo dostignuće čudo građevinarstva, izazvalo je iznenađujuće efekte na Zemljinu rotaciju i stabilnost, koje mnogi...
Foto: Julia Koblitz/ Unsplash
Huntingtonova bolest, razorna degenerativna bolest koja se prenosi nasljedno, po prvi put je uspješno liječena zahvaljujući proboju u genskoj terapiji. Ova bolest, uzrokovana defektnim genom, postepeno uništava moždane ćelije, dovodeći do demencije, paralize i smrti. Djeca oboljelih imaju 50% šanse da razviju bolest, koja je do sada bila neizlječiva.
U kliničkom ispitivanju provedenom u Velikoj Britaniji i SAD-u, genska terapija uspjela je usporiti napredovanje bolesti za 75% kod pacijenata tokom tri godine. Profesorica Sarah Tabrizi, direktorica Centra za Huntingtonovu bolest pri University College Londonu, izjavila je: “Sada imamo terapiju za jednu od najtežih bolesti na svijetu. Ovo...
Foto: Pixabay
Samo jedno od brojnih neobičnih svojstava vode (H2O), uslijed kojeg je život na Zemlji opstao, je to da za razliku od većine ostalih jedinjenja, ona u tečnom stanju ima veću gustinu nego u čvrstom, kada je zaleđena. Što dovodi to toga da led umjesto da potone, ostaje da pluta na njenoj površini.
Da kojim slučajem nema ove hemijske anomalije vode, rijeke i jezera bi se smrzavali od vrha do dna umjesto samo na površini, što omogućava životu da prezimljava u toplijoj vodi ispod tačke mržnjenja. Da nema ove anomalije, pitanje je da li bi život uopšte i imao svoju...
Foto: Freepik
U prošlom vijeku svaka generacija odrastala je u ljude inteligentnije od svojih roditelja, ali sve više podataka ukazuje na zabrinjavajući kraj ovog trenda i preokret u drugom smjeru.
Na standardnim testovima inteligencije, koje su djeca polagala u većini zemalja razvijenog svijeta, prosjek bi se svakih nekoliko godina pomjerao naviše, tako da je ono što je bio prosječan IQ 1950. godine daleko ispod prosjeka izmjerenog 1980. godine.
Flinov efekat vredio je tokom većeg dijela 20. vijeka, ali sve više podataka ukazuje na zabrinjavajući kraj ovog trenda i preokret u drugom smjeru, a kolektivni koeficijent inteligencije, čini se, počeo je da opada...
Da li ste znali da Tihi okean nestaje? Da, najveća vodena površina na planeti bukvalno se svake godine smanjuje. Prema tvrdnjama naučnika, Tihi okean se smanjuje za 2 do 5 centimetara godišnje.
To nije dramatično niti trenutno. Sa svakom decenijom koja prođe, udaljenost između Azije, Australije i Amerike neznatno se smanjuje. A prema procjenama naučnika, to postepeno pomjeranje jednog dana će rezultovati potpunim zatvaranjem pacifičkog basena i rađanjem novog superkontinenta – Amazije.
Šta kaže nauka?
Razlog ovog pomjeranja leži u tektonici ploča – procesu koji pomjera Zemljinu koru poput komada na ogromnoj pokretnoj traci. Ispod Pacifika nalazi se mreža subdukcijskih zona, područja...
Foto: Unsplash
Kada čujemo riječ „dijabetes“, najčešće pomislimo na tip 1 ili tip 2 – autoimunu bolest kod koje imunitet uništava ćelije gušterače, ili na onu češću, povezanu sa genetikom, tjelesnom težinom i načinom života. Međutim, naučnici sve češće naglašavaju da dijabetes nije jedinstvena bolest, nego čitava porodica poremećaja koji se manifestuju istim simptomom – povišenim šećerom u krvi – ali nastaju iz sasvim različitih razloga.
Nedavno je Međunarodna dijabetološka federacija prepoznala novi oblik – dijabetes tip 5, i time dodatno proširila tu složenu sliku.
Dijabetes 5 ima korijene u slaboj ishrani u djetinjstvu i prije rođenja
Za razliku od tipa 1, gdje...
Foto:Pexels
Politički ekstremno orijentirani ljudi, bilo na krajnjoj desnici ili krajnjoj ljevici, imaju iznenađujuće slične moždane reakcije, zaključuje se u studiji koju je proveo tim predvođen Orielom Feldman Hallom sa Sveučilišta Brown u američkoj saveznoj državi Rhode Island.
44 sudionika
Studija, objavljena u časopisu Journal of Personality and Social Psychology, obuhvatila je 44 sudionika koji su prvo anketirani o svojim političkim stavovima i svrstani na ljestvicu od 0 (izuzetno liberalni) do 100 (izuzetno konzervativni), piše Hina.
Sudionici su potom dva puta gledali 18-minutni video užarene rasprave o migraciji i reformi policije između demokrate Tima Kainea i republikanca Mikea Pencea tokom debate kandidata za...
Nova studija otkrila je da svemirski letovi ubrzavaju starenje određenih ljudskih matičnih stanica, što naučnicima pomaže u razumijevanju potencijalnih efekata istraživanja svemira na ljudsko tijelo.
"U svemiru, funkcija matičnih stanica opada", kazala je glavna autorica studije Catriona Jamieson, direktorica Instituta za matične stanice Sanford i profesorica medicine na Medicinskom fakultetu Univerziteta Kalifornija u San Diegu, prenosi Euronews.
"One zapravo smanjuju svoju sposobnost obnavljanja ili regeneracije, a to je važno znati za dugoročne svemirske misije", istakla je.
Studija, koju je NASA djelomično finansirala, provedena je tokom četiri misije snabdijevanja Međunarodne svemirske stanice koje je "SpaceX" provodio od kraja 2021. do početka 2023. godine.
Istraživanje...
Iskopavanje 2020. na slovenskom groblju Briken, okrug Mansfeld-Sudharc (Saksonija-Anhalt)
Foto: Landesamt für Denkmalpflege und Archäologie Sachsen-Anhalt
Sekvenciranje više od 550 do danas neanaliziranih drevnih genoma otkrilo je da bi pradomovina Slavena trebala biti u području od današnje južne Bjelorusije do središnje Ukrajine i poklapa se onim što su jezične i arheološke rekonstrukcije dugo sugerisale, pokazalo je istraživanje.
Rezultati istraživanja objavljeni su u naučnom časopisu Nature.
Širenje Slovena jedan je od najformativnijih, ali i najmanje shvaćenih događaja u evropskoj istoriji. Počevši od 6. vijeka nove ere, slovenske grupe su počele da se pojavljuju u pisanim zapisima vizantijskih i zapadnih izvora, naseljavajući zemlje od Baltika...
ChatGPT, Ilustracija
Matična kompanija ChatGPT-a, OpenAI, saopštila je da planira da pokrene roditeljski nadzor za svog popularnog AI asistenta „u narednom mjesecu“ nakon optužbi da su ova kompanija i drugi chatbotovi doprinjeli samopovređivanju ili samoubistvima među tinejdžerima.
Kontrole će uključivati mogućnost da roditelji povežu svoj nalog sa nalogom svog tinejdžera, upravljaju načinom na koji ChatGPT odgovara maloljetnim korisnicima, onemoguće funkcije poput memorije i istorije razgovora i primaju obavještenja kada sistem otkrije „trenutak akutne nevolje“ tokom korišćenja. OpenAI je ranije rekao da radi na roditeljskom nadzoru za ChatGPT, ali je u utorak precizirao vremenski okvir za objavljivanje, prenosi N1.
„Ovi koraci su samo...
