Vuk snimljen na Sutjesci; Foto: Ž. Sekulić
Mnogi uvidi ukazuju da je populacija vuka, iako naizgled stalno prisutna i stabilna, pod stalnim je pritiscima, navode iz Centra za životnu sredinu iz Banjaluke.
Oni su u ranijem periodu izradili Program za praćanje 6 vrsta od značaja, a u 2025. godini su nastavili rad na tom polju kroz projekat „Monitoring vuka u Bosni i Hercegovini“ koji je podržan od strane njemačke fondacije EuroNatur i švajcarske fondacije Bernd Ties.
Organizovali su monitoring vuka na četiri pilot područja: Foča – NP “Sutjeska”, Teslić – Borja, Kotor Varoš – Kruševo Brdo i Istočni Drvar – Klekovača.
-Po završetku monitoring aktivnosti organizovali smo i stručnu diskusiju i predavanje na Prirodno-matematičkom fakultetu u Banjaluci, gdje je profesorica Dragana Šnjegota prezentovala analizu dobijenih rezultata sa probnih monitoringa za vuka. Uvide sa terenskog dijela rada prilikom prikupljanja podataka sa nama je podijelio Željko Sekulić. Događaju su prisustvovali predstavnici Ministarstva poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede, Republičkog zavoda za zaštitu kulturno-istorijskog i prirodnog nasljeđa, predavači sa PMF-a tj. institucije domaćina, predstavnici korisnika lovišta, kako iz RS-a ali i iz FBiH. Prisutni su nakon predstavljanja rezultata u otvorenoj diskusiji ukazali na prednosti, nedostatke tj. poteškoće u realizaciji protokola za praćenje, ističu iz Centra za životnu sredinu.
-Ono što smo našim aktivnostima željeli da podstaknemo su prvi koraci ka uspostavljanju praćenja stanja, u ovom slučaju vuka – sa ciljem njegovog dugoročnog opstanka kao krovne vrste – iznimno važne za zdrav biodiverzitet i cjelovit ekosistem, dodaju oni.
Foto: CZZS
Mnogi uvidi ukazuju da je populacija vuka, iako naizgled stalno prisutna i stabilna, pod pritiscima – primarno antropogenim: nedostatak mira u staništu, izgradnja infrastrukture (puteva, naselja, turističkih centara, eksploatacija šume i mineralnih sirovina). Takođe i promjene klime su stvorile preduslove za širenje šakala, sa kojim sada vuk dijeli pojedina staništa, a samim tim životni prostor i plijen.
-Naš probni monitoring nam je dao jasne dokaze o prisustvu vuka u odabranim područjima, ali trendovi njegove prisutnosti, brojnosti i kretanja i dalje ostaju relativna nepoznanica za domaću nauku i struku. Nadamo se da će naši napori dati doprinos u validnim spoznajama o stanju vuka i mogućnostima za njegovu dugoročnu zaštitu i očuvanje, naglašavaju iz Centra za životnu sredinu.
Električne ograde za stoku; Foto: CZZS
Drugi važan segment je podrška suživotu sa vukom kroz donaciju električnih ograda za stoku, koje imaju ulogu da smanje štete na stoci i time na posredan način spriječi revolt kod stanovništva prema vučijoj populaciji.
-Ove godine smo donirali četiri ograde koje su postavljene u opštinama: Kupres RS, Vareš, Travnik, odnosno na područjima stalnog prisustva vuka: Kupreško polje, planina Zvijezda i planina Vlašić. O svim aktivnostima smo upoznali javnost kroz kreiranje promo videa sa ciljem podizanja svijesti javnosti kako o važnosti istraživanja vuka i njegovog očuvanja kao krovne vrste, ali i mjerema koje pomažu održiv suživot koji stanovništvo naše zemlje baštini vijekovima. Sa smanjenjem broja ruralnog stanovništva ali i stoke pritisci na preostale stočare su veći nego ranije, pa su sa tim u vezi ovakve mjere veoma podsticajne za njihov opstanak i rad. Želimo da motivišemo i nadležne institucije da slijede put podrške prevenciji, a ne samo kompenzaciji šteta kada do istih dođe, naglašavaju oni.