Foto: Unsplash
Novi podaci Eurostata pokazuju velike razlike u BDP-u po stanovniku širom Evropske unije. Dok Luksemburg i Irska prednjače, zemlje regiona i kandidati za članstvo znatno zaostaju za prosjekom.
Eurostat je objavio podatke o najbogatijim i najsiromašnijim zemljama Evropske unije, koji pokazuju velike razlike u ekonomskom standardu među članicama.
Prema podacima za 2025. godinu, bruto domaći proizvod (BDP) po stanovniku, izražen kroz standard kupovne moći, značajno varira širom Evrope.
Na vrhu liste nalazi se Luksemburg, dok su na dnu Bugarska i Grčka, između kojih postoji razlika od čak tri i po puta.
Luksemburg i Irska izdvajaju se kao zemlje sa ubjedljivo najvišim BDP-om po stanovniku, znatno iznad prosjeka EU. Odmah iza njih slijede zemlje poput Holandije, Danske i Austrije, koje takođe bilježe visok životni standard. Iznad evropskog prosjeka nalaze se još i Njemačka, Belgija, Švedska, Malta i Finska.
Kada je riječ o najvećim ekonomijama EU, jedino Njemačka ima BDP po stanovniku iznad prosjeka. Francuska je približno na nivou prosjeka, dok su Italija i Španija ispod njega.
U grupi zemalja sa nižim standardom nalaze se države čiji je BDP po stanovniku najmanje 20 odsto ispod prosjeka EU. Tu spada i Hrvatska, zajedno sa Letonijom, Slovačkom i Mađarskom, dok su Rumunija i Estonija nešto bliže prosjeku.
Najniže rangirane, pored Bugarske i Grčke, su Poljska i Portugal.
Ipak, visoke vrijednosti u Luksemburgu i Irskoj treba posmatrati sa rezervom.
U Luksemburgu veliki broj stranih radnika doprinosi ekonomiji, ali se ne računa u broj stanovnika. U Irskoj, visok BDP djelimično je posljedica prisustva multinacionalnih kompanija koje tamo registruju intelektualnu svojinu, iako se dio profita odliva u inostranstvo.
Kada se podaci izraze u evrima, prosječan BDP po stanovniku u EU iznosio je oko 41.600 evra u 2025. godini. Najniži je bio u Bugarskoj, a najviši u Luksemburgu. Pored Luksemburga i Irske, iznad 50.000 evra nalaze se još Holandija i Danska, dok su Njemačka i Francuska bliže prosjeku.
Generalno, istočnoevropske zemlje imaju niži BDP po stanovniku, dok zapadne i sjeverne članice bilježe više vrijednosti. Ove razlike posljedica su faktora kao što su produktivnost rada i nivo zaposlenosti.
U 2025. godini samo 10 od 27 zemalja EU bilo je iznad prosjeka, a u njima živi oko trećine ukupnog stanovništva Unije. To znači da većina građana živi u zemljama sa ispodprosječnim ekonomskim standardom.
Zemlje kandidati za članstvo u EU dodatno zaostaju.
Njihov BDP po stanovniku znatno je niži.
Na primjer, u Bosni i Hercegovini iznosi oko 35 odsto prosjeka EU, u Albaniji i Sjevernoj Makedoniji oko 42 odsto, u Srbiji 52 odsto, a u Crnoj Gori 53 odsto. Turska je bliže prosjeku, sa oko 72 odsto.
Iako se BDP često koristi kao mjera bogatstva, stručnjaci napominju da je stvarna individualna potrošnja bolji pokazatelj životnog standarda građana, jer preciznije odražava svakodnevni nivo potrošnje i blagostanja.
(EUpravo zato/index.hr)