Foto: RAS Srbija
U inače podijeljenoj BiH, malo je tema koje izazivaju tako oštre podjele i kontroverze, kao što je pitanje prava LGBT osoba.
Potvrdilo je to i nedavno objavljeno istraživanje o stavovima građana BiH o antirodnim narativima, pod naslovom “Šta je nama naša borba dala”.
U istraživanju, koji je proveo socijalni psiholog dr Srđan Puhalo uz podršku Helsinškog parlamenta građana Banjaluka, više od polovine anketiranih građana je reklo da su LGBT teme “nametnute sa Zapada” i nisu dio našeg društva.
Tako je odgovorilo skoro 52 odsto ispitanika, dok suprotan stav zastupa njih oko 47 odsto.
Slična je situacija kada se LGBT prva stave na “vaservagu” tradicionalnih porodičnih i vjerskih vrijednosti.
Da je LGBT pokret prijetnja našim vjerskim i porodičnim vrijednostima smatra više od 43 odsto ispitanika, dok se njih 55 procenata ne slaže sa ovom tvrdnjom.
Ipak, velika većina građana BiH je protiv nasilja nad gejevima, lezbejkama transrodnim i biseksualnim osobama. Da nema opravdanja za nasilje prema bilo kome zbog njegove seksualne orijentacije, uvjereno je skoro 88 odsto građana.
Ali, tu je i više od 11 procenata ispitanika koji podržavaju nasilje nad “seksualnim manjinama”.
Poštovanje i ravnopravnost LGBT osoba pri zapošljavanju i korištenju socijalnih usluga podržava oko 77 odsto ispitanika, ali 21 procenat građana BiH se protivi tome.
Još neki rezultati su posebno zanimljivi. Tako čak 67 odsto ispitanika smatra da “mediji previše promovišu teme o homoseksualnosti“.
Takođe, umanjini su građani koji podržavaju gej brakove. Da brakovi između osoba istog pola treba da budu zakonom dozvoljeni, smatra manje od 40 odsto ispitanika, dok se skoro 60 odsto njih protivi tome.
Djecu treba učiti da poštuju osobe različite seksualne orijentacije – sa ovim stavom se slaže skoro 70 odsto građana, dok se 30 odsto njih ne misli tako.
Takođe, više od trećine građana koji su učestvovali u istraživanju, smatra da LGBT osobo ne treba da imaju ista prava, kao drugi ljudi.
I na kraju, ono vječito pitanje: treba li da se LGBT ljudi kriju “u svoja 4 zida”, ili bi mogli da, kao i sva druga ljudska bića, recimo da se sa partnerom ili partnerkom istog pola na ulici drže za ruke, bez skrivanja i straha.
Otprilike 2 trećina ispitanika smatra da LGBT osobe imaju pravo da javno iskazuju svoje seksualnu orijentaciju, jedna trećina je izričito protiv toga.
Zanimljivo je da, kad su u pitanju ove i druge teme u vezi sa pravima LGBT osoba, gotovo da nema “neopredijeljenih”.
Sve u svemu i ovo istraživanje je potvrdilo da u BiH ima mnogo homofoba, ili naprosto građana koji ne prihvataju različitosti i ne razumiju koncept ljudskih prava. A ko s ti ljudi? Ko podržava prava LGBT osoba, a ko se tome protivi?
– Kada su u pitanju prava LGBT ljudi, žene su mnogo tolerantnije, od muškaraca, a ispitanici iz gradova, od ljudi koji žive u seoskom području. Zanimljivo je da su mladi ljudi mnogo rigidniji i mnogo manje spremni da prihvate različite seksualne orijentacije, nego stariji i ljudi srednjih godina.Najveći otpor iskazuju muškarci, stanovnici sela i mlađe generacije – objašnjava za Srpskainfo autor istraživanja Srđan Puhalo.