Foto: Srna
Lider SNSD Milorad Dodik, srpski član Predsjedništva BiH Željka Cvijanović i vršilac dužnosti predsjednika Republike Srpske, Ana Trišić Babić, prošle sedmice boravili su u višednevnoj posjeti SAD.
Tom prilikom, navedeni trojac prisustvovao je Molitvenom doručku u Vašingtonu, a iz američke prestonice domaći mediji tih dana doslovno su bili „bombardovani“ fotografijima i „selfijima“ koje su Dodik, Cvijanović i Trišić Babić pravili s manje ili više poznatim članovima Trampove administracije.
Pomenuti „selfiji“ i fotke s raznim službenicima američke administracije u medijima naklonjenim ovdašnjim vlastima predstavljeni su kao nesumnjiv dokaz sve boljeg međunarodnog položaja Republike Srpske.
Međutim, ono što „upada u oči“, ne samo nakon navedene posjete Vašingtonu, već i brojnih drugih međunarodnih kontakata koje su predstavnici vlasti u RS imali u proteklom periodu, jeste odsustvo fotografija, izvještaja i sastanaka s nekim od ozbiljnijih stranih investitora, ljudi iz svijeta biznisa i onih koji bi svojim poslovnim ugledom i kontaktima privukli strani kapital i privrednike da ulažu u Republiku Srpsku.
Godinama unazad, činjenica je, veliki strani investitori i ozbiljni ljudi iz poslovnog svijeta u širokom luku zaobilaze Republiku Srpsku, a jedini „poslovni ljudi“ koji su sklapali ugovore i slikali se s najvišim funkcionerima domaćih vlasti bili su razni sumnjivi „biznismeni“, dokazani prevaranti i lica s međunarodnih potjernica.
Tako je, podsjećamo, prije 15-ak godina glavna „poslovna zvijezda“ u Srpskoj bio Dragan Vučetić, osnivač i direktor preduzeća „Nikola Tesla“, koji je u to vrijeme obećavao kule i gradove, višemilionske investicije, proizvodnju električnih automobila u Republici Srpskoj i razna druga čudesa.
„Biznismen“ Vučetić, inače njemački državljanin, postao je i savjetnik Milorada Dodika, a nakon što je utvrđeno da je budžet Republike Srpske ojadio za milione KM, ovaj tobožnji investitor „nagulio“ je iz Srpske i ispario iz javnosti.
Prije nekoliko godina predstavnici ovdašnje vlasti postali su regionalni i svjetski hit nakon što su s najvišim počastima primili u goste izvjesnog Mai Vu Minha, koji se predstavljao kao investitor iz dalekog i prijateljskog Vijetnama. Na kraju, otkriveno je da je navedeni Vijetnamac najobičniji prevarant, koji u džepovima nema ni „žute banke“.
I danas je jedna od gorućih ekonomsko-političkih tema u Republici Srpskoj sporazum koji je aktuelna vlast potpisala s kontroverznim ruskim biznismenom, Rašidom Serdarovom, dajući mu koncesiju u RiTE Ugljevik, a koja će građane Srpske koštati stotine miliona KM.
Ekonomista Svetlana Cenić za Srpskainfo kaže da se teško sjetiti nekog događaja kada su poznati svjetski investitori održali bilo kakav sastanak s predstavnicima domaćih vlasti.
– Sjećam se da je prije izvjesnog vremena bilo nekih fotografija sa sastanka kad je „Dženeral elektrik“, navodno, trebalo da nešto investira u Željeznice Republike Srpske. Naravno, od toga nije bilo ništa – kaže Cenićeva.
Osim tog primjera, ona navodi da se zaista ne može sjetiti sličnog sastanka zvaničnika Republike Srpske s nekim poznatijim licima iz svijeta međunarodnog biznisa.
– Nikakve vajde nema od fotografija i „selfija“ koje su nedavno radili u Vašingtonu. Niko vas neće otjerati od sebe kad priđete da radite zajedničke fotografije na događajima kakav je Molitveni doručak. Svako će stati i popričati s vama – ističe Cenićeva.
Ekonomista Zoran Pavlović takođe tvrdi da se ne može sjetiti primjera, makar u skorije vrijeme, da su najviši zvaničnici domaće vlasti imali konkretne sastanke s ljudima iz međunarodnog biznisa, a od kojih bi građani Srpske imali korist.
– Republika Srpska je imala dvije kompanije koje su ovdje same došle. Jedna se bavi ženskim vešom, a druga je u oblasti metalskog sektora, blizu Gradiške. To su, koliko se sjećam, dva velika projekta koja su realizovana – kaže Pavlović za Srpskainfo.
Navodni investitori, koji su se prethodnih godina u Srpskoj pojavljivali uz veliku pratnju medija, uglavnom su, kako navodi, već napustili ove prostore, a da nisu ništa uradili.
– Kada se radilo o koncesiji, kao što je zapošljavanje žena u Hercegovini s šivaćim mašinama, a taj posao trebalo je da radi firma „Nikola Tesla“, sve je propalo. Proizvodnja elektroautomobila za njemačke pošte je takođe propala priča – podsjeća Pavlović.
Kada bi se podvukla crta, dodaje on, može se slobodno ustvrditi da nijedan ozbiljan investitor nije stigao u Republiku Srpsku.
– Nijedan od tih investitora nije došao iz SAD. Bilo je saradnje koja je uspostavljena s Remontnim zavodom iz Bratunca, u smislu prodaje njihovih proizvoda, ali nijedan ozbiljan zapadni investitor nije se ovdje pojavio. Ne znam za takav slučaj – zaključuje Pavlović.