Foto: Unsplash
Bosna i Hercegovina rizikuje gubitak stotina miliona eura iz Plana rasta Evropske unije zbog kašnjenja u provođenju reformi i izostanka političkog dogovora. Od prvobitno predviđenih 976,6 miliona eura, iznos dostupnih sredstava već je umanjen za deset posto, dok su ključni koraci na evropskom putu i dalje blokirani.
Novac namijenjen reformama i infrastrukturnim projektima ostaje nedostupan, a među neriješenim pitanjima su reforma pravosuđa i imenovanje glavnog pregovarača Bosne i Hercegovine s Evropskom unijom. Zbog neispunjavanja obaveza, upozorava se i na mogućnost gubitka više od 370 miliona eura, piše BHRT.
Jedan od prijedloga za izlazak iz zastoja odnosi se na imenovanje glavnog pregovarača. Kao mogući kompromis spominje se da ga, na prijedlog Vijeća ministara BiH, imenuje Predstavnički dom Parlamentarne skupštine BiH.
Predlagači takvog rješenja smatraju da bi se time mogao prevazići spor o nadležnosti za imenovanje, s obzirom na to da je Predsjedništvo BiH nadležno za vođenje vanjske politike, dok se funkcija glavnog pregovarača opisuje kao operativna i tehnička.
Kao primjer napretka u procesu evropskih integracija navodi se Crna Gora, koja je u protekle četiri godine usvojila nekoliko stotina zakona povezanih s evropskim putem. Ističe se da bi i Parlamentarna skupština BiH mogla provoditi sličan zakonodavni proces kada bi postojao politički dogovor.
Zastoj na evropskom putu, prema ocjenama iznesenim u prilogu, ima posljedice i za građane i privredu. Problemi na granicama, poteškoće prijevoznika i dodatni troškovi za privrednike samo su dio posljedica sporog približavanja Evropskoj uniji.
Među otvorenim pitanjima je i uspostavljanje apelacionog odjeljenja Suda BiH, uključujući određivanje njegovog sjedišta. U iznesenom stavu insistira se na tome da sjedište bude u Banjoj Luci, na području Republike Srpske.
Evropska komisija ranije je upozoravala da su reforma pravosuđa i imenovanje glavnog pregovarača ključni koraci za napredak BiH prema članstvu u Evropskoj uniji. Visoka predstavnica EU-a za vanjsku politiku i potpredsjednica Evropske komisije Kaja Kallas također je naglašavala važnost tih pitanja tokom posjete BiH u novembru 2025. godine.
Iako je Evropska komisija u decembru 2025. odobrila Reformsku agendu BiH, pristup sredstvima iz Plana rasta i dalje zavisi od ispunjavanja uslova i završetka potrebnih pravnih procedura. +1
U međuvremenu, politički dogovori i provođenje reformi ostaju ključni izazovi za daljnji napredak zemlje.