fbpx

halejeva kometa aps 755326718

Halejeva kometa je definitivno najpoznatija kometa u svemiru za nas zemljane, ali ne zato što je na nebu ona nešto spektakularno već zbog zanimljive priče o njoj.

jezgro halajeve komete

Jezgro Halejeve komete

Halejeva kometa (zvanična oznaka 1P/Halley) je najpoznatija periodična kometa u Sunčevom sistemu sa periodom pojavljivanja od 76. godina u prosjeku, a periodičnost varira od 74-79 godina. Ime je dobila po Edmundu Haleju koji je proučavajući zapise o kometi viđenoj 1456., 1531. i 1682. godine odredio njen period. Odnosno dolazi do zaključka da je u pitanju jedno nebesko tijelo koje se periodično pojavljuje na nebu. Edmund je predvidio njeno ponovno pojavljivanje 1758. godine, ali to nije doživio da vidi.

halleys comet comic v2 1024x640

Zapisi o Halejevoj kometi postjali su još prije nove ere i od tada se zapisi redovno ažuriraju u prosjeku svakih 76. godina, ali se do Halejevog otkrića njene periodičnosti nije znalo da je to jedno nebesko tijelo viđeno do tada 27 puta. Dimenzije su joj 16x8x8 km i pripada grupi najtamnijih objekata koje poznajemo jer odbija svega 4% sunčeve svjetlosti.

Posljednji put je bila na našem nebu u februaru 1986. godine, a sljedeći put će se to desiti u ljeto 2061. godine. Iz ovoga je lako zaključiti da je moguće vidjeti ovu kometu svega dva puta tokom života…ukoliko imate sreće.

Zemlja prolazi kroz ostatke Halejeve komete dva puta godišnje i to u maju i oktobru, jer presjeca Zemljinu putanju na dva mjesta i to čini svakih 76. godina tokom svog puta kroz unutrašnji Sunčev sistem. Odnosno, zahvaljujući prolazu ove komete imamo plus dva meteorska roja godišnje.

Gdje se Halejeva kometa sada nalazi?

Ova kometa pripada grupi kratkoperiodičnih kometa, a njena orbita ima veliki nagib u odnosu na ravan ekliptike. Na slici ispod je prikazana njena orbita u odnosu na planete i orbite drugih planeta u Sunčevom sistemu:

Screenshot 2020 10 27 Gde je sada Halejeva kometa i koliko je sjajna

Položaj komete na slici koja pokazuje putanju kroz cijeli Sunčev sistem je njen položaj u ovom trenutku, a na našem nebu se ona nalazi u sazvježđu Hydra. Najsjajniji objekat prividno u njenoj blizini je zvijezda Procyon u zimskom sazvježđu Mali Pas, a na slici ispod se takođe vidi i njen položaj u odnosu na najsjajniju zvijezdu na našam nebu, zvijezdu Sirijus.

halleys comeet zvijezde

Položaj Halejeve komete je unutar crvenih crtica – foto: Stellarium

Trenutna udaljenost komete od nas iznosi 5 251 786 338 km, a to je oko 35 AJ (1 AJ 150 000 000 km), dok svjetlost do nje putuje za 4h 51m 58s.

Međutim, magnituda Halejeve komete je 1986. godine bila oko 4, a procjena (prema theskylive.com) za 2061. godinu je da će magnituda biti oko 2. Dakle, biće vidljiva golim okom ali neće biti ništa spektakularno. Po sjaju bi trebalo da bude blizu komete NEOWISE koja je u julu ove godine bila u centru pažnje ljubitelja astronomije i koja je sigurno naslikaniji nebeski objekat u posljednjih 10-ak godina.

kometa11

Da li je sada moguće teleskopima posmatrati Halejevu kometu?

Nažalost, nije. Magnituda ove komete je preko +25 tako da je moguće vidjeti je samo na astrofotografijama veoma velikih (pro) teleskopa. Za amatere i njihovu opremu ova kometa će biti vidljiva tek krajem 2060. godine, a golom oku bi trebalo da postane dostupna početkom jula 2061. godine.

Više letjelica se te 1986. godine približio Halejevoj kometi, a slika na vrhu teksta pokazuje jezgro komete snimljeno 14. marta te iste godine pomoću Multicolour kamere na letelici Giotto. Letjelica je prišla na manje od 600 km jezgru komete.

Svemir

Dozvoljeno je dijeljenje i kopiranje sadržaja ovog portala na druge portale, stranice ili blogove, uz obavezno navođenje izvora.

NAJČITANIJE U KATEGORIJI

NAJNOVIJE U KATEGORIJI

NAJNOVIJE NA PORTALU