KORUPCIJA U DODJELI POMOĆI ZA POPLAVE: „Pumpanje“ para za lokalne političare, na spisku za sanaciju i nelegalni objekti

Foto: Robert Oroz, Valter arhiva

Objavljeni spiskovi za dodjelu finansijske pomoći za poplave (za sanaciju šteta) koje su u oktobru 2024. godine razorile Fojnicu izazvao je buru nezadovoljstva u tom gradiću u centralnoj Bosni.

Piše: Vladimir Kovačević

Sagovornici Valtera tvrde da su prilikom pravljenja spiskova favorizovani oni koji su blisku opštinskim vlastima ili generalno politici, da su velika sredstva dodijeljena za sanaciju nelegalno izgrađenih objekata, kao i da su velike razlike između preliminarnog i konačnog spiska u korist podobnih pojedinaca.

Niko ne želi javno da priča o ovome. Svi se boje odmazde.

PRIMJER „MAJORIZIRANJA“ HDZ-a

Tako je predsjednik Opštinskog vijeća HDZ BiH u Fojnici Branko Stanić prema prvim procjenama sa preliminarnog spiska trebalo da dobije 20.280 maraka, dok je na posljednjem spisku taj iznos povećan na 82.390 KM.

Naši sagovornici iz Fojnice upozoravaju da je upitno da li lider HDZ-a u ovoj opštini uopšte ima građevinsku dozvolu za objekat izgrađen iznad rijeke.

Zanimljiva je i pomoć kompaniji MSWOOD iz Fojnice, za koju je šteta od poplava procijenjena na čak 5,2 miliona KM. Ta kompanija, koja se bavi proizvodnjom namještaja je, prema dostupnim podacima, u dva poziva dobila oko 4,5 miliona maraka za sanaciju na svojim objektima. Na pitanja u vezi štete u poplavama 2024. godine, kao i u vezi iznosa sredstava koje su dobili za pomoć pri sanaciji – iz ove kompanije nisu odgovorili.

Kao direktor MSWOOD-a na specijalizovanim sajtovima navodi se Ajdin Softić.

Foto: MSWOOD u dva poziva dobila čak oko 4,5 miliona KM

Za komparaciju prve sa posljednjom procjenom zanimljivo je i ime Vinko Cvjetković. Šteta od poplava na njegovim objektima prvobitno je procijenjena na 27.510 maraka, dok posljednji spisak taj iznos povećava na 47.830 KM. Slučajno ili ne, Cvjetković je otac predsjednice Opštinskog vijeća Magdalene Cvjetković (HDZ BiH).

Foto: Faksimil preliminrnih i konačnih spiskova za sanaciju štete; Cjetković jedan od onih kod kojeg su “nabubrili” troškovi za sanaciju skoro za duplo

„Komisija za procjenu štete očigledno nije dobro odradila posao, a ispravke sa prenapuhanim ciframa su urađene samo kod onih koji imaju bliske veze sa politikom. Kako je moguće da su tolike greške u prvom izvještaju pronađene samo kod takvih lica? Ako je prva procjena urađena pogrešno, valjda je urađena pogrešno za sve“, kaže jedan od sagovornika Valtera, koji ne želi da mu otkrijemo identitet.

OPŠTINSKE VLASTI NE ŽELE DA GOVORE O SPORNIM SPISKOVIMA

Naš sagovornik kaže da se u Fojnici sve zna, da u ovoj maloj opštini svi znaju sve i da niko ne želi da se zamjera bez prijeke potrebe.

Konačni najnoviji spiskovi pravnih i fizičkih lica kojima će biti dodijeljena (ili su dijelom već dodjeljena) sredstva za sanaciju šteta od poplava, za razliku od preliminirnih pokazuju, međutim, velike razlike u procijenjenoj šteti kod pojedinaca.

Tragom svih ovih informacija i saznanja o spiskovima i spornoj dodjeli sredstava uputili smo pitanja na relevantne adrese, međutim, iz opštinske administracije nisu odgovorili na njih. Na naša pitanja nisu odgovorili ni iz Opštine Fojnica, ali ni iz kabineta načelnika te opštine Sabahudina Klisure (SDA).

Foto: Na pitanja niko ne želi da odgovara od oštinskih vlasti Fojnice

I od opštine i od Klisure tražili smo odgovore na pitanja na koji način je pravljena preliminarna lista, zašto se posljednja lista razlikuje od preliminarne na način da su pojedincima znatno uvećani iznosi za sanaciju štete, da li su pojedincima iznosi povećani zbog blikih veza sa politikom i opštinskom administracijom, kao i kako su tretirani nelegalno izgrađeni objekti u riječnom pojasu.

Naš sagovornici napominju da je bez potpune transparentnosti opštine i generalno rada Komisije koja je vršila procjenu štete na objektima teško sa sigurnošću tvrditi da se radi o sistemskoj korupciji, ali da su mnoge stvari sumnjive.

KAKO SU CIJENE ŠTETA NAPUMPAVANE

U Elaboratu o procjeni štete koji je sačinila Komisija sastavljena za provjenu štete u ovoj opštini navodi se da je ukupna procijenje šteta na području Fojnice 58,8 miliona maraka.

Foto: Naslovnica Elaborata

„Prije svega, moramo napomenuti da je Fojnica mala sredina, gdje se većina stanovništva međusobno vrlo dobro poznaje, pa tako i situacija oko procjene štete je svima mnogo jasnija. Kada se usporede preliminarna i konačna lista šteta, vidi se da je kod pojedinih osoba došlo do ogromne razlike. Kod nekih čak i višestruke. Što nas dovodi do zaključka, na osnovu ovih ogromnih razlika, da komisija za procjenu nije kvalitetno uradila ovu procjenu. Samim tim se postavlja pitanje zašto onda nije urađena revizija štete kod svih, a ne samo kod pojedinaca? Dosta nekretnina koje su nelegalno izgrađene u samom koritu rijeke i u riječnom pojasu, zatim stare kuće vikendice u kojima decenijama niko ne živi, su tretirane daleko vrjednije nego pojedine kuće u kojima žive višečlane obitelji“, navode u Fondaciji Atelje za društvene promjene (ACT).

U ovoj organzaciji navode i da je jedno od ključnih pitanja na koji način su tretirane štete nastale nakon poplava, prije svega one nastale prilikom sanacije riječnog korita i drugih infrastrukturnih projekata.

„Sve osobe čije su nekretnine oštećene, a trenutno ne žive tu, nisu tretirane na isti način. Neke se nalaze na listama i plaćen im je dio štete, kao i ostalima koji žive tu. Drugi su na listama i nije im ništa plaćeno, dok postoje i oni koji niti su na listama niti im je išta plaćeno. Generalna je ocjena da općinske strukture ove složene aktivnosti nisu ‘iznijele’ na zadovoljavajući način. Zašto je to tako – vjerovatno je pitanje koje treba postaviti njima“, navode u ACT-u.